12 Ιουνίου 1911: Την ημέρα που… άνοιξε το «Αχαϊκόν»

Αχαϊκόν

Κυριακή 12 Ιουνίου 1911, εγκαινιάζεται ο νέος κινηματογράφος της πόλης, το «Αχαϊκόν», αλλά η προβολή της ταινίας διακόπτεται λόγω βλάβης της μηχανής. Η πανηγυρική πρώτη παράσταση συνεχίζεται… τρεις μέρες αργότερα.

Ιδιοκτήτης του ο Φώτιος Αγγελόπουλος, ο οποίος ήταν ιδρυτής βιομηχανίας ζαχαρωδών προϊόντων και διατηρούσε ένα μικρό εργοστάσιο ποτών σε παραλιακό χώρο, κοντά στο ναό Αγίου Ανδρέα. Τον Μάιο του 1911 διαμόρφωσε το οικόπεδο του ποτοποιείου του σε παραθαλάσσιο υπαίθριο κινηματοθέατρο. Μάλιστα, για την ονομασία του προκήρυξε διαγωνισμό με έπαθλο ένα διαρκές εισιτήριο για δύο άτομα και για όλη τη θεατρική περίοδο του 1911.

Έλαβε 115 διαφορετικές προτάσεις, αλλά τις απέρριψε η… κριτική επιτροπή, στην οποία μετείχαν μεταξύ άλλων και ο Γεώργιος Α. Παπανδρέου και ο ζωγράφος Επαμ. Θωμόπουλος. Χρειάστηκε «επαναληπτικός» διαγωνισμό με ακόμη 80 διαφορετικές προτάσεις-ονομασίες, από τις οποίες η επιτροπή επέλεξε στο τέλος τον τίτλο «Αχαϊκόν». Έκπληξη αποτέλεσε η αποκάλυψη ότι νικητής του διαγωνισμού ήταν ο μοναχός του Μεγάλου Σπηλαίου αρχιμανδρίτης Ακάκιος Παρθενόπουλος.

 

Ο Γιάννης Μουγγολιάς στο βιβλίο του 100 χρόνια κινηματογράφος στην Πάτρα (Πάτρα 2003) αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Ο προοδευτικός Πατρινός επιχειρηματίας Φώτης Αγγελόπουλος συνέλαβε την ιδέα ανέγερσης, εκεί μπροστά από τα εργοστάσιά του στην ακτή του Αγίου Ανδρέα, ενός κέντρου αρκετά πρωτότυπου και ευρωπαϊκού, που να αποτελεί θαυμάσια έκπληξη για την Πάτρα.

Άνοιξη τώρα του 1911 (έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες ανέγερσης του κέντρου, που άρχισαν το 1910. Αποτελείται από ένα όμορφο εαρινό θέατρο και από ένα διπλανό σύγχρονο ζαχαροπλαστείο. Υπάρχει εύκολη πρόσβαση των Πατρινών στο κέντρο, αφού το τραμ κάνει στάση έξω απ’ αυτό».

Όπως αναφέρει και ο Γ. Μουγγολιάς ο Φώτης Αγγελόπουλος απευθύνεται στις 12 Ιουνίου, δια του τοπικού Τύπου, στο κοινό της πόλης για να γνωρίσει την έναρξη των εργασιών του θεάτρου του.

Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από τον «Νεολόγο»:

Αχαϊκόν

Έτσι, «τα εγκαίνια του νέου θερινού θεάτρου ΑΧΑΪΚΟΝ έγιναν την ίδια μέρα στις 7.30 το απόγευμα. Η μουσική της Φιλαρμονικής παιάνιζε σε όλη τη διάρκεια της τέλεσης των εγκαινίων, στα οποία παρέστησαν πολλοί προσκαλεσμένοι και πλήθος κόσμου.

Μετά τα εγκαίνια και γύρω στις 9.30 μ.μ. άρχισε η λειτουργία του μεγάλου κινηματογράφου πρωτοφανούς για την Πάτρα, με ταινίες εξόχως ωραίες, οι οποίες για πρώτη φορά εμφανίζονταν οε πατρινό κινηματογράφο. Την προβολή των ταινιών αυτών συνόδευε στο κλειδοκύμβαλο εκτέλεση θαυμάσιων μουσικών συνθέσεων από το μουσικοσυνθέτη Ανεμογιάννη, που είχε ειδικά μετακληθεί», όπως αναφέρει και ο Γ. Μουγγολιάς.

Αλλά και στο ρεπορτάζ της… εποχής διαβάσουμε:

«Κοσμοπλήμμυρα αληθώς εις τα εγκαίνια του παραλιακου Αχαϊκού κέντρου. Και τι εκλεκτός κόσμος! Αλλά εκείνη η φωτοπλήμμυρα, η πλημμυρά των τόνων της μουσικής, δεν ήτο δυνατόν ινά προκαλέση μίαν τοιαυτην κοσμοπλήμμυραν. Το Αχαϊκόν επεδείχθη ως κόσμημα και επέδειξε την ωραίαν λαϊκήν συγκέντρωσιν. Δυστυχώς όμως, συνεπεία βλάβης του μηχανήματος η απόλαυσις του συρρευσαντος πολλού κόσμου περιωρίσθη, διότι μία μόνον ταινία παρήλασε και εσταμάτησε κατόπιν ο κινηματογράφος. Αλλά εκ της ταινίας εκείνης εφάνη και ο κόσμος επείσθη, ότι ο κινηματογράφος του Αχαϊκού είνε όντως θαυμάσιος. Κατόπιν του ατυχήματος επί τρεις ή τέσσαρας ημέρας θα αργήση ο κινηματογράφος του Αχαϊκού»

 

Ας μεταφερθούμε, μέσα από τη στήλη «ΑΡΡΗΤ-ΑΘΕΜΙΤΑ» να δούμε το κλίμα της εποχής, στις 12 Ιουνίου 1911:

«Καυστική η χθεσινή ημέρα.

— Την πρωίαν συγκέντρωσις εις τας Ιτέας του ωραίου και μη φύλου.

— Αύρα θαλασσία, ψίθυροι φύλλων, βόμβος μελισσών, πεταλούδες, άνθη, γέλια, συζήτησις, βλέμματα, τακερά, μειδιάματα και ρεμβασμοί.... γεροντικοί.

— Η μεσημβρία διαλύει την ωραίαν συγκέντρωσιν.

— Το βράδυ ζωηρότης κινήσεως εις την παραλίαν.

— Εκστρατεία αμφοτέρων των φύλων εις τον λιμενοβραχίονα Αγίου Νικολάου.

— Κατάληψις καθισμάτων Σπλέντιτ και ζυθοπωλείου Μαράτου.

— Κοσμοπλημμύρα αποπνικτικήν.

— Η Φιλαρμονική επαιάνιζεν εις τα εγκαίνια του νέου παραλιακού Θεάτρου το «Αχαϊκόν».

— Εκεί άλλη ανθρωποπλημμύρα, άλλη συγκέντρωσις, άλλη απόλαυσις.

— Ο νέος Κινηματογράφος επέτυχε.

— Εις τον λιμενοβραχίονα Καλαβρύτων κάθε πρωί γίνεται η ωραιότερα συγκεντρωσις.

—Δροσιά, θαλάσσιον αεράκι, και σκιά απολαυστική.

— Καταφεύγουν πολλοί και πολλαΐ, πνιγόντες την ώραν των εις την γαλανήν θάλασσαν.

— Δεν λείπουν απ’ εκεί και οι ερασιτέχναι αλιείς.

— Κάθηνται εκεί επί των ογκολίθων και πετούν το άγκιστρον αναμένοντες με Ιώβειον υπομονήν το τσίμπημα.

— Προχθές φίλος καλλιτέχνης αλιεύων ανέσυρεν ολόκληρον... κάδον.

— Τι επηκολούθησε το φαντάζεσθε, περιττόν να σας το πούμε.

— Εις το Εαρινόν θέατρον εξακολουθεί η αδιαφορία του κοινού.

— Η Ιταλική Οπερέττα καίτοι αρίστη, δεν έτυχεν υποδοχής.

— Κατά τον Ιούλιον ψιθυρίζεται, ότι θα μας επισκεφθή ο θίασος της Κυβέλης.

— Επίσης φέρεται και το όνομα της καλλιτέχνιδος Κολυβά ήτις έχει ως γνωστόν εκλεκτόν θίασον οπερέττας.

— Αθρόαι αποστέλλονται εις τας αρχάς αι ανώνυμοι επιστολαι, διά των οποίων καταγγέλλονται, διάφοροι μολυσματικαί εστίαι.

— Ο φόβος της χολέρας έκαμεν όλους υπόπτους και δια το ελάχιστον.

— Η αστυνομία λαμβάνει τοιαύτας επιστολάς καθ’ εκάστην.

— Επίσης και ο κ. Νομάρχης και ο αστυΐατρος κ. Στεφανόπουλος.

— Ετοιμάζεται νέα έφοδος προς επιθεώρησιν των καρπών.

— Αφού η πρώτη δεν απέβη άκαρπος.

 

Ο Άγγελος Κουλουμπής στη στήλη του «Περίπατοι εις το παρελθόν» στην εφημερίδα «Γνώμη» το 1973 έγραψε και για τον γιο του Αγγελόπουλου, τον Άγγελο:

Ήτο ακόμη ιδιοκτήτης και του θερινού θεάτρου «Αχαϊκόν», όπου τα θερμά θαλάσσια λουτρά, επί της παραλιακής λεωφόρου,
Ιδιόρρυθμος τύπος ο Άγγελος εννοούσε να εκπροσωπή τους κομψευόμενους της μακάριας εκείνης εποχής•
Άψογος πάντοτε σε κάθε του εμφάνιση, με το ψαθάκι του το καλοκαίρι και την φρεσκοσιδερωμένη ρεμπούπλικά του τον χειμώνα, με την βιτσούλα του -αδιάψευστο δείγμα του καλόγουστου νέου- λόγω της οίκονομικής του υπέροχης κρατούσε τα σκήπτρα της Πατρινής νεολαίας, παρά την αυστηρότητα του πατέρα του που είχε βρη την μέθοδο των πυρκαϊών για τον ευκολώτερο πλουτισμό του.
Ο Άγγελος ήτο ακόμη αγαπητός γιατί ευνοούσε να ακολουθή δική του κοινωνική γραμμή. Πρώτος στις χορευτικές συγκεντρώσεις της Φιλαρμονικής και ο τακτικώτερος θαμών των χοροδιδασκαλίων Αντώνη Κουλικούρδη -όπου η Δημοτική Βιβλιοθήκη- και Γεωργίου Κωνσταντίνου, του γνωστού με το παρατσούκλι Φουρναρη -στην οδό Κορίνθου και Φιλοποίμενος- και ακόμη πρώτος και καλλίτερος στα τσάγια που έδιδε η Ακαδημία κάθε Πέμπτη και Κυριακή προς αύξησιν των εσόδων της συντηρήσεώς της.
Στην όλη του κομψή και καλλιτεχνική εμφάνιση ξεχώριζε η μεγάλη του μύτη. Άλλωστε ήτο και το μόνο σημείο που έμοιαζε με τον πατέρα του. Γι' αυτό και στην Πατρινή Επιθεώρηση, που πάντοτε έγραφαν οι Μακ - Αθάν και Τέλης Τουρνάς, τον παρουσίαζαν με τους πιο πικάντικους στίχους. Τον σατίριζε ο Πατρινός - Βλατερισιάνος ηθοποιός Νίκος Πλέσσας στο θέατρο της πλατείας Υψηλών Αλωνίων «Φάληρο» -δεξιά όταν ανεβαίνουμε την πλατεία- με μεγάλη επιτυχία:

Σε μια γωνιά σαν γύριζα
είδα ένα πράμα φοβερό
η τρίχα μου σηκώθηκε
κάνω σήμα το σταυρό...
Τι ήταν το πιστεύεται;
Θα σας το πω ετώρα
η μύτη τού Αγγελόπουλου
που πρόβαινε μια ώρα!