26 Ιουνίου 1989: Αναμνήσεις από τη συναυλία του Μπομπ Ντύλαν

Μπομπ Ντύλαν

«Είμαι ένας ροκ εντ ρόλλερ, φολκ ποιητής, θρησκευτικών μπλουζ διαμαρτυρίας, ένας κιθαρίστας». Έτσι αυτοχαρακτηρίζεται ο Μπομπ Ντύλαν, δίνοντας το στίγμα της μουσικής του προσωπικότητας και όχι μόνον, αλλά καλά θα κάνει το κοινό να μην τον πιστέψει ή τουλάχιστον να μη αρκεστεί σ’ αυτά.

Γιατί ο διάσημος αμερικανός καλλιτέχνης Μπομπ Ντύλαν, που έρχεται στην Ελλάδα για να δώσει την πρώτη του συναυλία στην Πάτρα στις 26 Ιουνίου, ημέρα Δευτέρα, στο Εθνικό Στάδιο (νυν Παμπελοποννησιακό), στο πλαίσιο του 4ου Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος που μπορεί να περιοριστεί σε κάποιους χαρακτηρισμούς και να κλειστεί σε όρια, έστω κι αν προέρχονται απ’ αυτόν τον ίδιο.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής μεγάλη ζήτηση παρουσιάζουν τα εισιτήρια για τη συναυλία όχι μόνο στην Πάτρα αλλά και σε άλλες πόλεις απ’ όπου αναμένεται να έλθει μεγάλος αριθμός θαυμαστών του,

Η προπώληση των εισιτηρίων γίνεται:

— Από τα Γραφεία του Διεθνούς Φεστιβάλ στο κτίριο του νέου Τελωνείου, Όθωνος Αμαλίας και Γούναρη, 2ος όροφος.

Από το περίπτερο της ΔΕΗ στο κάτω μέρος της Πλατείας Γιωργίου Α'.

Και από τα καταστήματα δίσκων Φώτη Φωκά «Μιούζικαλ», στην Κορίνθου 248 και Αντώνη Γιαννακάκη «Ενκόρ», στη Ρ. Φεραίου 57.

Οι τιμές των εισιτηρίων:

2. 000 δρχ. για τον αγωνιστικό χώρο (περιορισμένος αριθμός) όπου η είσοδος θα επιτραπεί αυστηρά μόνο σε όσους θα φορούν αθλητικά παπούτσια.

1.700 δρχ. για τις κερκίδες και

1 500 δρχ. για τις κερκίδες τα φοιτητικά και νεότητας.

 

Ο Μπομπ Ντύλαν θα φθάσει στην Πάτρα από την Ιταλία και η Ελλάδα θα είναι ο τελευταίος σταθμός της περιοδείας του. Η συναυλία της Πάτρας επιχορηγείται από την Ιονική Τράπεζα.

Μπομπ Ντύλαν

Τα τραγούδια που ερμηνεύει είναι:

  • Most Likely You Go Your Way (and I’ll Go Mine)
  • Tears of Rage
  • Masters of War
  • Simple Twist of Fate
  • Shelter from the Storm
  • Highway 61 Revisited
  • To Ramona
  • Blowin’ in the Wind
  • Mr. Tambourine Man
  • Two Soldiers
  • Knockin’ On Heaven’s Door
  • Silvio
  • In the Garden
  • Like a Rolling Stone
  • Girl of the North Country
  • All Along the Watchtower
Video

Πάγωσε το κοινό του

Κι ενώ όλο το προηγούμενο διάστημα είναι πολλά τα δημοσιεύματα για την πρώτη μεγάλη συναυλία που λαμβάνει χώρα στην Πάτρα, μετά επικρατεί απόλυτη… σιγή. Δεν υπάρχουν αναφορές ούτε κριτικές.

Η μοναδική εφημερίδα, η οποία κάνει κριτική είναι η «Αλλαγή» της εποχής.

Ήδη όταν φθάνει η οργάνωση και οι προετοιμασίες στο Εθνικό Στάδιο της Πάτρας έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί, όμως οι όροι που υπάρχουν στο συμβόλαιό του, δεν σταματούν με την έναρξη της συναυλίας. Γιατί ο ίδιος απαγορεύει οποιαδήποτε μαγνητοφώνηση, μαγνητοσκόπηση, αλλά και φωτογράφιση της συναυλίας, με τον κίνδυνο μάλιστα της διακοπής της, αν υπάρξουν παραβάσεις.

Η έναρξη της συναυλίας γίνεται με τον Βαγγέλη Γερμανό.

Παραξενεύει πολλούς η εμφάνιση του Ντύλαν στην Πάτρα. Όπως γράφουν χαρακτηριστικά: «Ήταν από άχρωμος ως αδιάφορος. Εμφανίστηκε στη σκηνή βιαστικά, δεν καλησπέρισε καν τους 8.000 θεατές και μόλις τέλειωσε το ίδιο βιαστικά εξαφανίστηκε. Παράλληλα ταλαιπώρησε τα στελέχη του Διεθνούς Φεστιβάλ με το μονίμως σκυθρωπό ύφος του και τις παράλογες πολλές φορές απαιτήσεις του (Είχε ζητήσει... 100 σωματοφύλακες, ήθελε να μπει στο στάδιο απαρατήρητος κ.ά.) Ξεπέρασε και τον Κηθ Τζάρετ που πέρυσι ζητούσε ειδικές πετσέτες, ειδικές... φρυγανιές... ειδικά πρωινά κ.ά.

Ο κύριος Ντύλαν έφυγε από την Πάτρα (και να μην... ξανάρθει). Πήρε βέβαια και 50.000 δολάρια (Δεν μάθαμε αν τουλάχιστον την ώρα της είσπραξης... χαμογέλασε)».

Μπομπ Ντύλαν

Σχόλια

Δυσμενή ήταν και τα σχόλια του αθηναϊκού Τύπου για την εμφάνιση του Μπομπ Ντύλαν στην Πάτρα, (όπως αποδεικνύει και το παρακάτω ρεπορτάζ):

«Δέκα και πέντε προχθές το βράδυ και τα φώτα του Εθνικού Σταδίου της Πάτρας έσβησαν εντελώς, έτσι ώστε να μπορέσει να ανέβει ο Μπομπ Ντύλσν στη σκηνή δίχως να τον δει κανείς!

Τα φώτα ανάβουν και ο τραβαδούρος της δεκαετίας του ’60 παρ’ ότι τον ενοχλεί αυτός ο χαρακτηρισμός, εμφανίζεται μπροστά στο κοινό με την πλάτη όμως γυρισμένη σ’ αυτό. Στάση που κράτησε και στην έναρξη των άλλων τραγουδιών του, ενώ η πρώτη ώρα πέρασε δίχως να απευθύνει ούτε μια λέξη στο κοινό αλλά και δίχως να το κοιτάξει.

Επιβεβαιώνοντας ίσως έτσι τη σχέση «αγάπης και μίσους» που λένε ότι διατηρεί μαζί του».

Φορώντας το χαρακτηριστικό μαύρο στενό γιλέκο του, το άσπρο πουκάμισο και το μαύρο παντελόνι, ερμηνεύει κάποια αντιπροσωπευτικά τραγούδια, από «φολκ» μέχρι «ροκ εντ ρολ», όπως ακριβώς εξελίχθηκε και η τριαντάχρονη ανεπανάληπτη  πορεία του.·

Οι 9.000 περίπου θεατές της συναυλίας, που ο μέσος όρος ηλικίας τους είναι 20 με 25 χρόνων, έχουν μοιραστεί στον αγωνιστικό χώρο και στις κερκίδες. Αυτοί που βρίσκονται στις κερκίδες ελάχιστα συμμετέχουν στη συναυλία. Αλλά και αυτοί που είναι στον αγωνιστικό χώρο, εκτός από αυτούς που έχουν καταλάβει το χώρο μπροστά από την εξέδρα της συναυλίας μένουν παντελώς ουδέτερο και «κόβουν» βόλτες πέρα-δώθε! «Ίσως αυτό, μαζί την κακή θέση που είχε τοποθετηθεί η εξέδρα της συναυλίας, η οποία βρισκόταν στη μία άκρη του γηπέδου να στάθηκε ,μια από τις βασικές αιτίες που δεν “ζεστάθηκε” η ατμόσφαιρα».

Ελάχιστα χέρια υψώνονται στο ρυθμό της μουσικής για να συνοδεύσουν με το χειροκρότημά τους, ενώ ακόμα πιο λίγοι είναι εκείνοι που προσπαθούν να κρατήσουν αναμμένους τους αναπτήρες τους στη γνωστή συμβολική κίνηση που παρατηρείται σε άλλες ροκ συναυλίες.

Και όμως, ο Μπομπ Ντύλαν και οι μουσικοί που τον συνοδεύουν δίχως να καταφύγουν σε κανένα σπέσιαλ εφέ, με «συντροφιά» μόνο τους στοιχειώδεις προβολείς να τους φωτίζουν, είναι σε εγρήγορση που όμως δεν σου αφήνει περιθώρια να συμμετάσχεις, γιατί ο ίδιος δεν το κάνει…

Χωρίς καμία «χειρονομία» προς το κοινό, ώστε να το φέρει κοντά του.

«Η μοναδική στιγμή που “έσκασε” χαμόγελο στα χείλη του ήταν στο τραγούδι “Μίστερ Τάμπουρινμαν” (ο δημοσιογράφος εννοεί το Mr. Tambourine Man). Και ενώ αυτό το κλίμα διατηρείται στο μεγαλύτερο μέρος της συναυλίας, ξαφνικά σβήνουν όλα τα φώτα στη σκηνή και ο Ντύλαν με τους μουσικούς εξαφανίζονται»…

Περνάνε πέντε λεπτά και το κοινό νομίζοντας ότι η συναυλία τελείωσε αρχίζει σιγά-σιγά να φεύγει, δίχως διάθεση να χειροκροτήσει.

Η συναυλία όμως αρχίζει και πάλι! Αλλά ήδη αυτοί που έχουν αρχίσει να φεύγουν, δεν γυρίζουν πίσω, ενώ τους ακολουθούν και άλλοι. Μετά από μια ώρα και είκοσι λεπτά η συναυλία φτάνει στο φινάλε της και ο διάσημος τραγουδιστής εξαφανίζεται από τη σκηνή, δίχως να πει ούτε ένα «αντίο» στο κοινό…

Ο Paul Williams στο βιβλίο του με τίτλο: «Bob Dylan Performing Artist 1986-1990 & Beyond Mind Out Of Time book», London: Omnibus Press, 2004, δίνει τη δική του εξήγηση για τη στάση του Ντύλαν σ’ αυτή τη συναυλία: «Στην Πάτρα, στην Ελλάδα, διέκοψε ξαφνικά σ’ ένα τραγούδι και ζήτησε να σβήσουν τα φώτα. Συνέχισε να παίζει την υπόλοιπη συναυλία στο απόλυτο σκοτάδι (ενώ το κοινό αποδοκίμαζε). Μπορούμε λοιπόν να υποθέσουμε ότι παρόλο που ο Ντύλαν ήταν αποφασισμένος να τα καταφέρει (και είχε πει στον μάνατζέρ του να του “κλείσει” όσο το δυνατόν περισσότερες εμφανίσεις), εξακολουθούσε να έχει μικτά συναισθήματα με το να τον κοιτούν ενώ ερμήνευε το έργο του».