ΠΑΝΑΚΕΙΑ 2019: Καταγράφοντας την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Πάτρα

ΠΑΝΑΚΕΙΑ 2019

Η Πάτρα αποτελεί μία από τις έξι αστικές περιοχές στην Ελλάδα που επιλέχθηκε για την εκστρατεία «ΠΑΝΑΚΕΙΑ 2019» του Πανεπιστημίου Κρήτης με στόχο την καταγραφή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της επακόλουθης έκθεσης του ανθρώπου σε αυτή. Έχει ήδη εγκατασταθεί σταθμός ατμοσφαιρικών μετρήσεων.

Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στο συνέδριο που διοργανώνει η ερευνητική υποδομή στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στις 23-24 Σεπτεμβρίου 2019.

Η ΠΑΝελλΑδιΚή υποδομή για τη μΕλέτη της ατμοσφαιρικής σύστασης και κλΙματικής Αλλαγής (ΠΑΝΑΚΕΙΑ) αποτελεί την μοναδική ολοκληρωμένη Ερευνητική Υποδομή (ΕΥ) για τη σύσταση της ατμόσφαιρας και την κλιματική αλλαγή, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλη τη Νότια Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, περιοχή που έχει αναγνωριστεί ως εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή για την κλιματική αλλαγή. Η ΕΥ έχει σχεδιαστεί σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον κανονισμό της ΕΕ 651 / 06.26.2014, ως η ελληνική συνιστώσα αντίστοιχων Ευρωπαϊκών υποδομών ESFRI (ACTRIS και ICOS).

Η ατμοσφαιρική ρύπανση θεωρείται υπεύθυνη για περίπου 4.5 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους σε παγκόσμιο επίπεδο ετησίως. Οι διεργασίες που προκαλούν θνησιμότητα διαφοροποιούνται ανάλογα με τη περιοχή και χρήζουν ενδελεχούς διερεύνησης. Η κοινή αυτή ερευνητική δραστηριότητα αποσκοπεί στη συσχέτιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της έκθεσης του πληθυσμού στην Ελλάδα. Για το σκοπό αυτό αποσκοπείται η χωρο-χρονική χαρτογράφηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο Λεκανοπέδιο Αττικής και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας, ο καταμερισμός των σωματιδιακών και αέριων ρύπων στις πηγές τους και η ποσοτικοποίηση της διακύμανσης των σημαντικότερων πηγών ρύπανσης. Οι μετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν θα χρησιμοποιηθούν και για την επικύρωση δορυφορικών παρατηρήσεων. Η επίδραση των ατμοσφαιρικών ρύπων στην ανθρώπινη υγεία στην Ελλάδα θα μελετηθεί μέσω του υπολογισμού κατάλληλων δεικτών ρύπανσης για θέματα υγείας με χρήση μετρήσεων σε υπολογιστικά μοντέλα.

ΠΑΝΑΚΕΙΑ 2019

Ο σταθμός ατμοσφαιρικών μετρήσεων της Πάτρας βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Επιστημών Χημικής Μηχανικής (ΙΕΧΜΗ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Ο σταθμός του ΙΕΧΜΗ/ΙΤΕ βρίσκεται στο Πλατάνι Ρίου (38◦ 17’ 52’’ Β, 21◦ 48’ 31’’ Α), ένα ανατολικό προάστιο της πόλης της Πάτρας και περίπου 8 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης. Ο χώρος περιβάλλεται από χαμηλή βλάστηση και ελαιόδεντρα με μικρούς οικισμούς σε απόσταση του 1 χλμ και το Πανεπιστήμιο Πατρών σε απόσταση 2 χλμ. Οι σημαντικότερες ανθρωπογενείς δραστηριότητες πέραν της πόλης περιλαμβάνουν μια βιομηχανική περιοχή, περίπου 16 χλμ. ΝΔ του κέντρου της πόλης και το λιμάνι της Πάτρας, περίπου 2,5 χιλιόμετρα ΝΔ της πόλης.
Οι δραστηριότητες και οι κύριοι επιστημονικοί στόχοι του σταθμού ατμοσφαιρικών μετρήσεων της Πάτρας είναι η μελέτη των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων των ατμοσφαιρικών σωματιδίων και αερίων που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.